Taeniopygia Bichenovii Bichenovii - Double-Barred Finch - Amadynka Bialolica Dodane przez admin dnia 2010-01-17 17:14:00 a A

Astryld kratoskrzydły „Poephila bichenovii”

Mały ptak należący do grupy astryldów, zamieszkujący obszary kontynentu australijskiego. Jest on dość rozpowszechniony w polskich hodowlach i nierzadko rozmnażany. Utrzymanie go jest proste, a doprowadzenie do lęgów nie wymaga nadzwyczajnych przygotowań, wystarczy zapewnienie podstawowych warunków i odpowiednie żywienie, jednak o tym w dalszej części artykułu.

Środowisko naturalne: Na wolności ptaki te zamieszkują tereny północnej i wschodniej Australii oraz górna część Australii zachodniej. Ich biotopem są wszelkie zarośla, w których mogą poszukiwać pokarmu w pobliżu cieków i zbiorników wodnych. Można je również spotkać w okolicy siedzib ludzkich. Wyróżnia się 2 podgatunki różniące się terenem występowania oraz barwą upierzenia: Poephila bichenovii bichenovii – ptaki z białym kuprem oraz Poephila bichenovii annulosa – ptaki z czarnym kuprem. Na wolności żywią się nasionami traw oraz owadami. Są to ptaki spokojne i towarzyskie. Podczas okresu spoczynkowego formują się w stada, zaś na czas lęgów rozdzielają się i parami poszukują miejsca do budowy gniazda. W pary dobierają się jeszcze przed osiągnięciem dojrzałości płciowej. Na wolności pora lęgowa tych ptaków przypada u nas na okres zimowy. Astryldy kratoskrzydłe wyprowadzają zwykle 2 lęgi, czasem 3. Ich ilość jest uzależniona od warunków pogodowych jak również dostępności pokarmów, a zwłaszcza owadów, którymi młode są karmione w szczególności.

Wygląd: Są to mało kolorowe ptaki, jednak potrafią przyciągnąć oko nie tylko znawcy gatunków, ale także amatorów i pasjonatów. Obie płci ubarwione bardzo podobnie. Plecy i głowa z wierzchu brunatno szare. Skrzydła czarne z białymi plamkami – wygląda to jak kratownica – stąd nazwa gatunku. Policzki i pióra pod dziobem kremowobiałe, od których nazywa się je niekiedy amadynkami białolicymi. Okalają je czarne piórka tworzące wraz z białymi kontrastową maskę. Pierś jest nieco ciemniejszej barwy aniżeli pióra maski, a od podobnej barwy piór na brzuchu lecz z lekkim brązowym nalotem oddziela je czarny pasek. Ogon czarny. Kuper biały lub czarny – zależnie od podgatunku. Nogi i dziób niebieskoszare. Mówi się, że można rozróżnić płeć po wielkości ptaków jak i grubości paska na klatce piersiowej. Metoda ta się sprawdza jednak nie u każdego ptaka i tylko u ptaków dorosłych, ładnie wypierzonych. Niektórzy hodowcy skłaniają się też ku wersji, że maska u samców jest bielsza niż u samic, a czarny pasek okalający ją grubszy i intensywniejszy. Niewątpliwie najlepszym sposobem na rozróżnienie płci jest śpiew i zaloty – robią to tylko samce.

Przed zakupem: Najważniejszą czynnością jaką powinniśmy wykonać przed zakupem upragnionych ptaków jest zdobycie jak największej ilości wiedzy na ich temat. Można się o nich wiele dowiedzieć z książek (niestety jest ich u nas jeszcze niewiele), gazet lub Internetu. Oczywiście najlepszym rozwiązaniem jest rozmowa z hodowcą tego gatunku, tym bardziej, że jest to gatunek dość popularny i nie powinno być trudności ze skontaktowaniem się z jakimkolwiek z nich. Warto się też zapoznać z chorobami jakie mogą nękać te ptaki, aby być przygotowanym na każdą, nawet najgorszą sytuację. Warto niejednokrotnie wydać więcej pieniędzy, ale mieć pewność, ze posiadamy ptaki zdrowe, pełne sił i przejawiające wartość hodowlaną. Ptaki najlepiej kupować u hodowcy, aby mieć pewność gdzie się kupuje, a przy okazji można co nieco podpatrzeć i wykorzystać we własnej hodowli. Dobrym rozwiązaniem po zakupie ptaków może być kwarantanna – podczas niej możemy sprawdzić czy u ptaków nie pokazują się jakieś zmiany chorobowe. Gdy mamy pewność, że nic im nie dolega możemy dołączyć je do stada.             

Utrzymywanie: Astryldy kratoskrzydłe można z powodzeniem utrzymywać i rozmnażać w klatkach typu skrzynkowego. Powinny one być jednak dość przestronne, aby ptaki mogły się wylatać. Osobniki trzymane w małych klatkach są słabsze i częściej zapadają na choroby. W klatkach powinny znaleźć się naturalne żerdki – nie plastikowe i toczone, gdyż są niewłaściwe dla nóg ptaków, jak również czysty, świeży piasek na dnie klatki, węgiel drzewny w osobnym pojemniku i jakieś źródło wapnia. Warto zamontować w klatce lub zaraz przy klatce słabe oświetlenie, ptaki będą mogły się wygrzewać przy żarówce. Jeżeli decydujemy się na zamontowanie żarówki wewnątrz klatki nie zapomnijmy jej osłonić, aby ptaki się nie oparzyły. Ostatnio coraz popularniejsze jest umieszczanie w klatkach z ptakami sztucznej roślinności. Jest to spowodowane brakiem możliwości posadzenia w małych klatkach naturalnych roślin. Sztuczne rośliny można czyścic i wymieniać na nowe. Ptaki zwykle ich nie obgryzają, czasem tylko zdarza się to u młodych ptaków, jednak nie ma możliwości, aby ptaki zjadły jakieś ich kawałki. Temperatura w pomieszczeniu z astryldami kratoskrzydłymi powinna wynosić przynajmniej 20 stopni C, a jeszcze lepiej gdy jest ona nieco wyższa. Co prawda ptaki te wytrzymają niższą temperaturę, a przyzwyczajone do tego i dobrze odkarmione ptaki mogą wytrzymać spadek temperatury do nawet 5 stopni C, jednak utrzymywanie ich w takiej temperaturze można nazwać jedynie nierozsądnym, a nawet głupim. Ważne jest, aby temperatura w pomieszczeniu była stała. Najgorsze dla zdrowia ptaków są wahania temperatury, jak również przeciągi, dym czy para. Ptaki te oczywiście możemy również utrzymywać w wolierach tak wewnętrznych przez cały rok, jak i zewnętrznych przez ciepłe miesiące roku. Jeżeli decydujemy się na hodowle w wolierach zewnętrznych to przenosimy ptaki w maju, gdy temperatura w nocy jest już dość wysoka i nie występują nagłe spadki, a powrotem do pomieszczenia przenosimy je już najlepiej we wrześniu. Astryldy powinny mieć stały dostęp do słońca, w którym chętnie się wygrzewają, jednak w wolierze powinno znajdować się również miejsce zacienione gdzie mogą odpocząć. W wolierach powinny znajdować się różne roślinki jak np. tuje, małe świerki, krzaki owocowe tj.: borówki, porzeczki, maliny, winogrono. Można też posadzić trawę lub proso, które gdy dojrzeje będzie chętnie zjadane przez ptaszki. Woliera powinna być zabezpieczona przed wiatrem i drapieżnikami, tak od spodu jak i w zakamarkach przez które mogą przecisnąć się małe ssaki. Siatka powinna być silna – plastikowa siatka jest złym rozwiązaniem. Woliera powinna być też zadaszona, aby ptaki nie przebywały na deszczu. Astryldy kratoskrzydłe są spokojnymi i towarzyskimi ptakami, dlatego mogą przebywać w odpowiednio dużych pomieszczeniach w stadach jednogatunkowych lub połączone z innymi spokojnymi gatunkami tej samej wielkości, a także nieco większymi i małymi, spokojnymi papużkami. Nie poleca się utrzymywania ich wraz z zeberkami (zwłaszcza sztuk pojedynczych), gdyż ze względu na bliskie pokrewieństwo gatunki te się krzyżują.    

Żywienie: Dieta astryldów kratoskrzyłdych nie odbiega w żaden znaczący sposób od diety innych ptaków australijskich tj.: amadyn ostosternych, wspaniałych czy astryldów trzcinowych. Należy jednak zwrócić uwagę na wielkość ptaków co jest też często wyznacznikiem tego jak duże ziarno podawać ptakom, dlatego też astryldy kratoskrzydłe rzadko będą pobierać proso srebrne czy żółte – dużą odmianą. O wiele chętniej za to zjedzą proso japońskie, zielone, senegalskie czerwone i senegalskie żółte, włośnice ber, małe odmiany prosa żółtego i czerwonego, kanar i murzynek. Oczywiście możemy też przyzwyczaić ptaki do innych ziaren jak np.: mak, mielony słonecznik, mielone proso czarne i kardi czy też perilla, Ciekawym dodatkiem żywieniowym są też nasiona traw i chwastów – można je zbierać samemu lub zakupić w lepszych sklepach zoologicznych czy też sklepach z nasionami. Nie powinny one jednak być niczym napuszczane i pryskane. Podajemy tylko nasiona świeże i ładnie pachnące. Świetna zabawą dla ptaków może okazać się też proso podawane w kłosach, tak dojrzałe jak i w fazie mlecznej. Możemy je zakupić w sklepie zoologicznym – dla większej ilości ptaków jest to nieopłacalne gdyż jest tam ono bardzo drogie – lub u hodowców zajmujących się też uprawą tego prosa. Możemy też spróbować sami swoich sił, wystarczy nam kawałek grządki i odrobina chęci. Nie jest potrzebna żadna nadzwyczajna wiedza.- więcej o uprawie prosa w artykule w dziale żywienie - zapraszam. Niezwykle ważnym i przydatnym dodatkiem zwłaszcza podczas przygotowania do lęgów i karmienia młodych są kiełki. Wydzielają one witaminę E, która pobudza ptaki do aktywności płciowej. Innym niezastąpionym pokarmem jest pokarm jajeczny. Możemy przygotować go sami z jajka kurzego lub zakupić w sklepie zoologicznym. 1kg kupnego pokarmu jajecznego starcza na dość długo, jest dobrze przyswajalny przez organizm ptaka, a dodatkowo jego przygotowanie zabiera o wiele mniej czasu niż gotowanie jajka. Nie wolno też zapominać o podawaniu owoców i warzyw. Ważne są też zielonki. Ptaki te najchętniej zjadają gwiazdnicę, którą możemy spotkać prawie przez cały rok w prawie każdym miejscu. Jest ona chętnie zjadana, a wysuszona często wybierana jako materiał uzupełniający do budowy gniazda. Inne zielonki podawane astryldom to m. in. rdest ptasi, krwawnik, mniszek lekarski, koniczyna i inne. Dobrym rozwiązaniem na brak zieleniny podczas zimy jest wysiewanie prosa w doniczkach. Często niedocenianym dodatkiem są różnego rodzaju substancje podawane do wody. Mogą  to być: glukoza lub miód, które są łatwo przyswajalne i wzmacniają organizm naszych pupili, cytryna, wyciąg z czosnku i cebuli, wywar z pokrzywy czy też soki z owoców, wytwarzane przez nas samych bez dodatku cukru. Różnego rodzaju dodatki do wody i witaminy możemy zakupić w sklepach zoologicznych. Starajmy się jednak żywic nasze ptaki w miarę naturalnie z dodatkiem potrzebnych im witamin. Warto w tym miejscu też wspomnieć o owadach, które ptaki na wolności pobierają bardzo chętnie i karmią nimi swoje potomstwo. Podobnie jest też w niewoli. Można podawać im larwy mącznika młynarka, muszki owocowe czy też jaja mrówcze. Więcej o hodowli tych owadów w dziale żywienie – zapraszam.

Rozmnażanie: Astryldy kratoskrzydłe w hodowlach rozmnażają się w miarę łatwo tak w wolierach jak i w klatkach – nawet tych niezbyt wielkich. Drogą do sukcesu w tym aspekcie hodowli jest niewątpliwie odpowiednie żywienie i dobór pary lęgowej. Już jakiś czas przed planowanym rozpoczęciem lęgów należy stopniowo zwiększać ilość pokarmu jajecznego w żywieniu ptaków. Nie powinno zabraknąć kiełków, owadów, zieleniny i pokarmu jajecznego. Ptaki możemy dobrać sami lub pozwolić ptakom na dobór naturalny z większego stada w jednym pomieszczeniu. Dobrane pary zwykle sypiają z dala od innych ptaków. Gdy posiadamy już dobraną parkę umieszczamy ją w klatce, w której chcemy aby odbyła lęgi. Umieszczamy w niej też budkę lęgową i koszyczek, aby ptaki mogły same wybrać gdzie będą gniazdować. Zwykle wybierają budkę. Podajemy też dużą ilość materiału budulcowego tj.: siano, trawę, różne łodygi, włókno kokosowe, drobne piórka. Ptaki same wybiorą najbardziej odpowiadający im materiał. Oczywiście nie zapominamy o stałym podawaniu pokarmów miękkich. Podczas budowy gniazda samiec często tokuje zataczając się wokół samiczki. Samiczka składa 4 – 6 jaj. Inkubacje, która trwa około 2 tygodni zaczyna po zniesieniu 3 jajka. Czas inkubacji może się wydłużać lub skracać zależnie od temperatury i wilgotności w gnieździe. Młode klują się nagie i ślepe. Ich skóra jest ciemna i przypominają młode zeberki barwy standardowej. Po wykluciu się młodych w klatce znów powinna pojawić się karma jajeczna i kiełki, a już po kilku kolejnych dniach zielonki. Podawanie zielonek wcześniej może wywoływać u młodych biegunkę, która zwykle kończy się padnięciem młodych. W wieku 7-8 dni można zaobrączkować młode. U ptaków tych kontrola gniazda nie jest zbyt trudna, jednak można się spotkać z ptakami, które porzucają młode. Po 3 tygodniach młode opuszczają gniazdo. Są podobne do rodziców, jednak mają czarny dziób, a ich upierzenie nie jest tak intensywne. Są one później nadal karmione przez rodziców. W tym czasie należy podawać różne pokarmy, aby ptaki już za młodu przyzwyczaiły się do nich.  Po około 20 dniach, jeśli mamy pewność, że młode same jedzą suche ziarno, a nie tylko pokarmy miękkie możemy oddzielić je od rodziców i umieścić w klatce gdzie się spokojnie przepierzą i będą mieć możliwość długiego lotu. Niektóre młode astryldy kratoskrzydłe, wystraszone podnoszą jedno skrzydło do góry i biegają w różne strony. Nie jest to naturalne zachowanie tego gatunku i z czasem ono zanika. Nie dopuszczajmy tych ptaków do większej ilości lęgów niż 3. Zbyt wyeksploatowane samice i wycieńczone samce w kolejnych latach będą mieć problemy ze znoszeniem jaj i karmieniem młodych co może wywoływać słabsze efekty hodowlane lub nawet śmierć ptaków.                          

Mutacje: Prawdopodobnie jedyną i najpopularniejszą mutacją tego gatunku są ptaki beżowe, podobne do ptaków standardowych lecz nieco jaśniejsze, a ich upierzenie nabiera barw brązu i beżu.   

Opracował:

Mirosław Czyszczoń [mikser2002(at)wp.pl]