Poephila Personata - Amadyna Maskowa Dodane przez admin dnia 2010-01-17 17:04:00 a A

Amadyna Maskowa - Poephila personata

Są to dość krępe ptaki, należące do licznej rodziny astryldów. Mimo małej ilości kolorów ostatnimi czasy zachęcają do siebie coraz to większą liczbę hodowców w naszym kraju. Jednak ich hodowla nie należy do najprostszych, gdyż bardzo trudno określić ich płeć, dlatego najlepiej posiadać większe ich stadko. Jednak o tym za chwilę.

Na wolności: Ptaki te pochodzą z kontynentu australijskiego. Aktualnie wywożenie ich stamtąd jest nielegalne, dlatego „operuje” się materiałem dostępnym w Europie. Na czas lęgów ptaki dobieraja się w pary, jednak po nich formują średniej wielkości stada jednogatunkowe. Jedynie podczas suszy łączy się w większe stada z innymi gatunkami astryldów – głównie z amadynami ostrosternymi, z którymi również się krzyżuje. Na wolności odżywiają się nasionami różnych traw, jak również owadami. Zamieszkują tereny suche, sąsiadujące z zbiornikami wodnymi. Można je spotkać na skrajach lasów, jak również w okolicy siedzib ludzkich. Gatunek ten został odkryty przez  J. Gould’a w 1842, zaś pierwsze ptaki do Europy trafiły już pod koniec tego samego wieku.

Wygląd: Ptaki te dorastają do około 12cm długości. Większość ciała brązowawa. Policzki nieco jaśniejsze z lekko szarawym nalotem. W okolicach ogona czarne łaty na białym tle. Ogon intensywnie czarny. Dziób duży, mocny koloru intensywnie żółtego. Otacza go ciemna maska, od której właśnie wzięła się nazwa gatunku. Obie płci ubarwione tak samo przez co bardzo trudno je rozróżnić. Niektórzy hodowcy twierdzą, że samce są nieco większe od samic, a także mają nieco szersze maski i plamki w powyżej nóg. Ogólne upierzenie samce również jest nieco bardziej intensywne. Jednak te metody rozróżniania płci mogą niejednokrotnie nas zawieźć, dlatego najlepiej poczekać na 100% odpowiedzi, którymi są śpiew i zaloty samca.

Przed zakupem: Pierwszą rzeczą, którą powinniśmy zrobić przed zakupem jest zebranie jak największej ilości informacji o tym gatunku. Przede wszystkim czytajmy, czytajmy i jeszcze raz czytajmy. Dziś, w dobie Internetu mamy też ułatwiony kontakt z hodowcami ptaków, dlatego z łatwością możemy z nimi porozmawiać i poprosić o rady. Nie kupujmy nigdy ptaków w ciemno, nie wiedząc nic o nich, gdyż w ten sposób czynimy im krzywdę. Przy zakupie ptaków, należy sprawdzić z jakiego źródła pochodzą. Dotąd wiele młodych było odchowywane pod mewkami japońskimi, które są świetnymi mamkami, jednak takie ptaki nie nadają się do rozmnażania, gdyż nie chcą zaakceptować własnego gatunku. Jednak się to zmienia i wielu hodowców odchowuje różne gatunki astryldów pod swoim gatunkiem – w sposób naturalny. Wybierajmy tylko i wyłącznie ptaki zdrowe, pełne sił witalnych, z intensywnym, przylegającym do ciała upierzeniem, bez zgrubień i odgniatów na łapkach. Należy też sprawdzić oczy ptaka i czy nie jest wychudzony. Porozmawiajmy też z osobą, od której kupujemy ptaki, aby dowiedzieć się czym je wcześniej karmił, gdyż nagła zmiana karmy może zaszkodzić ptakom lub nawet doprowadzić do ich śmierci. Niewątpliwie dobrym rozwiązaniem jest kwarantanna, podczas której możemy obserwować ptaka. W tym czasie podajemy mu także lek na odrobaczenie. W tym czasie żywienie polega na podawaniu tylko suchego ziarna i wody. Kwarantanna zwykle trwa od 3 tygodni do miesiąca. Po tym czasie, gdy już mamy pewność, że ptak jest zdrowy możemy dopuścić go do reszty stada.

Utrzymywanie: Ptaki te potrzebują dużych pomieszczeń, utrzymywanie ich w małych klatkach byłoby nierozsądne. Najlepsze do hodowli amadyn maskowych są odpowiednio przygotowane woliery zewnętrzne (od maja do września lub ewentualnie października) lub wewnętrzne (na cały rok). Powinny znajdować się w nich odpowiednio ustawione żerdki, budki lęgowe, rośliny i inny osprzęt. Żerdki powinny być różnej grubości i kształtu, aby ptaki mogły trenować łapki. Nie polecam stosowania żerdek toczonych, plastikowych i z nakładanym papierem ściernym. Można je także utrzymywać w przestronnych klatkach o długości większej niż 1m, gdyż powinny mieć zapewnioną możliwość wylatania się. Dodatkowo w takiej klatce lub poza nią powinna znajdować się nawet słaba żarówka, przy której ptaki mogły by się wygrzać, wysuszyć piórka czy dawała by światło podczas nocnego karmienia młodych Temperatura w pomieszczeniach z amadynami maskowymi powinna wynosić około 20 stopni C. Może być także wyższa, gdyż ptaki w naturalnym środowisku przebywają właśnie w wyższej temperaturze. Nie powinna się ona wahać, podobnie powinno być z wilgotnością. Bardzo przydatnym urządzeniem w pomieszczeniu z ptakami może okazać się termostat, a także popularny od niedawna jonizator powietrza. Klatka czy woliera zawsze powinna być czysta, a na spodzie powinien znajdować się czysty piasek. Nie może też zabraknąć sepi, prażonych skorupek z jaj kurzych i węgla drzewnego. Ptaki te są bardzo zgodne i tolerancyjne, dlatego mogą przebywać w jednym pomieszczeniu z innymi gatunkami astryldów, jak również w stadach jednogatunkowych. Należy jednak pamiętać, że ptaków tych nie łączmy nigdy z amadynami ostrosternymi i krótkosternymi gdyż może dojść między nimi do krzyżówek, które są niepożądane. Starajmy się zachować czystość gatunkową.

Żywienie: Żywienie amadyn maskowych nie odbiega znacząco od żywienia innych małych łuszczaków pochodzących z Australii. Podstawą ich wyżywienia powinny być rożnego rodzaju małe nasiona jak: proso japońskie, proso żółte drobne, proso senegalskie czerwone i senegalskie żółte, włośnica ber, proso zielone, proso srebrne, kanar, perilla, murzynek i inne nasiona do których przyzwyczaimy naszych pupili. Ptaki samie wybiorą te, które najbardziej będą im pasować. Ziarna te powinny zawsze ładnie pachnieć i być świeże. Ciekawym dodatkiem może być proso w kłosach, które ptaki będą same wyskubywać. Poza zajęciem będzie to dla nich dobra zabawa. Możemy je wysiewać sami. Jest ono bardzo proste w uprawie. Po zasianiu na wiosnę i kilkakrotnym przeplewieniu już we wrześniu cieszymy się obfitymi zbiorami. Można także podawać proso w fazie mlecznej, jednak nie każdy ptak z taka samą przyjemnością będzie spożywał proso pod taką postacią. Nieodłącznym składnikiem diety tych pięknych ptaków powinny być zielonki, zawsze świeże i zrywane z dala od dróg i ścieków. Amadynom można podawać m. in.  gwiazdnicę, mniszek lekarski, babkę lancetowatą, koniczynę, krwawnik, cykorię, szpinak czy rdest ptasi. Wystrzegajmy się roślin niepewnych i trujących. Zimą, gdy na zewnątrz nie ma zielonek, możemy posiać w doniczce trochę prosa. Już po kilku dniach ptaki będą się cieszyć soczystą zieleninką. Bardzo ważnym dodatkiem do żywienia podczas lęgów i nie tylko powinny być kiełki. Nie wymagają od nas dużo pracy, a ptaki z dużą chęcią je skonsumują. Uwalniana podczas kiełkowania witamina E pobudza ptaki do lęgów. Przygotowanie ich jest bardzo proste. Wystarczy zalać ziarno wodą i co kilka godzin wymieniać wodę, kilkakrotnie przepłukując ziarno. Woda powinna być chłodnawa, lecz nie zimna. Po 24 godzinach ziarno przesypujemy na sitko i co kilka godzin je moczymy i płuczemy pod strumieniem wody. Po kolejnych 24 godzinach powinniśmy już mieć kiełki. Należy uważać z kiełkowaniem konopii, gdyż po 24 godzinach moczenia, gdy zaczyna pękać wypuszcza trujące soki, jednak już po kolejnych 24 godzinach jest odpowiednia do spożycia. Myślę jednak, że najlepsze dla amadyn maskowych będzie skiełkowane proso. Jak i innym ptakom tak i tym podczas lęgów należy podawać pokarm jajeczny. Może to być ugotowane na twardo jajko, jednak o wiele lepszy będzie kupny pokarm jajeczny – jest w przystępnej cenie, odpowiedni dla ptaków i bardzo prosty oraz szybki do przygotowania dla hodowcy. Wystarczy zalać go wodą i podać ptakom. Dodatkowo zawiera w sobie zwykle suszone owady, wiele witamin i mikroelementów. Często niedocenianym pokarmem są różnego rodzaju owady jak np. larwy mącznika młynarka, jaja mrówcze, muszki owoców, małe świerszcze i inne. Larwy mącznika młynarka, muszki owocówki i małe świerszcze można hodować samemu w domu (więcej o tym w innym artykule, w dziale żywienie – serdecznie zapraszam do lektury). Dziś sklepy zoologiczne pomagają nam w utrzymaniu naszych pupili w dobrej kondycji – możemy w nich kupić różnego rodzaju odżywki, witaminy, suszone owady, zioła czy wywary z czosnku. Niektóre z nich są naprawdę świetnym rozwiązaniem. Inne możemy zastąpić domowymi sposobami przez podawanie do wody wywarów z czosnku, dodawanie cytryny, soków bez dodatku cukru, które sami wytwarzamy. Warto także pamiętać o dodaniu do wody około raz na 2 tygodnie glukozy lub miodu. Miód powinien odstać kilka godzin rozpuszczony w wodzie, aby był lepiej przyswajalny dla organizmu ptaka. Zazwyczaj astryldowate niechętnie pobierają owoce i warzywa, jednak warto je przyzwyczaić do nich gdyż są bogatym źródłem witamin.

Rozmnażanie: Amadyny maskowe osiągają dojrzałość płciową już w wieku 9 miesięcy, jednak nie jest to najlepszy moment do rozpoczęcia lęgów. Warto z tym jeszcze poczekać kilka miesięcy. Do lęgów dopuszczamy tylko ptaki zdrowe, silne, nie wychudzone i niezbyt tłuste. Już wcześniej urozmaicamy ich pokarm i jeśli zachodzi taka potrzeba wydłużamy dzień świetlny. Parę możemy dobrać sami, jednak dobranie się samych ptaków daje większą szansę na udane lęgi. W tym celu musimy skompletować stadko tych ptaków, które umieszczamy w jednym większym pomieszczeniu. Już nawet po kilku dniach niektóre ptaki będą siedzieć parami, oddzielnie od innych. Takie ptaki odłapujemy i przenosimy do oddzielnych klatek, chyba że decydujemy się na hodowle stadną. W pomieszczeniu, w którym maja odbywać się lęgi powinna być stała temperatura i spokój. Ptakom podajemy urozmaicony pokarm tj.: kiełki, pokarm jajeczny, zieleninę itd., a także wieszamy gniazda. Najlepiej zawiesić kilka różnych typów gniazd tj.: koszyczek lęgowy, półotwarta budka, czy nawet pudełko. To samica wybiera miejsce do lęgu. Zdarza się też, że budują dzikie gniazdo, jednak potrzebują do tego odpowiedniego miejsca i najczęściej dochodzi do tego w wolierze, dlatego można tam zamontować kilka podestów, obitych po bokach listewkami. Najlepiej umieścić je w miejscach ukrytych, za gałązkami czy też w krzakach. Obydwoje partnerzy budują gniazdo z siana, włókna kokosowego, mchu i piórek, a także trawy, która zwiększa wilgotność w gnieździe. W tym czasie dochodzi też do wielokrotnych kopulacji, samica pokazuje swe zainteresowanie samcem przez szybkie ruchy ogonkiem i przykucanie na żerdce. Samiczka składa 4-6 jajeczek, które wysiaduje wraz z samcem. Po około 14 dniach (zależnie od temperatury i wilgotności) kłują się nagie i ślepe młode. W tym czasie w klatce znowu powinien pojawić się pokarm jajeczny i kiełki odstawione po zaczęciu wysiadywania. Około 5 dnia życia młodych możemy też podać zielonki i warzywa. Podczas wychowu młodych należy szczególnie uważać, aby nie spłoszyć ptaków. Należy uważać z kontrolą gniazda, gdyż wystraszone ptaki mogą porzucić swoje młode. Jeżeli widzimy, że jest cos nie tak po prostu nie kontrolujmy gniazda. Młode amadyny maskowe opuszczają gniazdo po trochę ponad 3 tygodniach i jeszcze przez kilka tygodni są karmione przez rodziców. Możemy je odłączyć dopiero gdy mamy pewność, że same pobierają pokarm. Amadyny nie powinny odbywać więcej niż 3 legi w roku, a jeszcze lepiej gdy jest ich mniej. Najważniejszymi czynnikami przy rozmnażaniu jest odpowiednie przygotowanie ptaków do lęgów jak również zapewnienie spokoju.  

Mutacje: W naszym kraju raczej jeszcze są niedostępne, jednak na zagranicznych wystawach i u hodowców można się spotkac z ptakami białymi i beżowymi.        

Opracował:

Mirosław Czyszczoń [mikser2002(at)wp.pl]