Emblema Guttata - Amadyna Diamentowa Dodane przez admin dnia 2010-01-17 18:03:00 a A

Amadyna diamentowa „Emblema guttata”

Amadyna diamentowa to jeden z pięknej ubarwionych ptaków zamieszkujących tereny Australii. Najprawdopodobniej został odkryty w 1792 roku i już na początku kolejnego wieku sprowadzono go w niewielkiej ilości do Europy, zaś w połowie XIX wieku został po raz pierwszy w Europie rozmnożony.  Jest to gatunek prosty w utrzymaniu, jednak rozmnożenie go może sprawić wiele trudności.   

Środowisko naturalne: Gatunek ten występuje na terenach suchych w niezbyt gęstych lasach na wschodzie i południu Australii. Zamieszkuje obszary w pobliżu rzek lub innych zbiorników wodnych. Można go spotkać także w okolicy parków i przydomowych ogródków. Prowadzi on bardzo ruchliwe życie i potrafi szybko przystosować się do zmiennych warunków atmosferycznych. Jest to niewątpliwie znaczący plus dla hodowców, zwłaszcza dla tych, którzy dopiero zaczynają przygodę z ptakami. Amadyny diamentowe żywią się na wolności głównie drobnymi nasionami traw, także w fazie mlecznej. Pobierają także przede wszystkim podczas okresu lęgowego pokarm pochodzenia zwierzęcego tj. drobne organizmy zawierające w sobie dużo białka. W środowisku naturalnym ptaki te odbywają lęgi od sierpnia do lutego, kiedy to wyprowadzają zwykle 2 gniazda młodych, niekiedy zdarza się, iż są to 3 lęgi, jednak wszystko zależy od warunków atmosferycznych panujących na danym terenie, ja również od dostępności i zróżnicowania pokarmu.   

Wygląd: Oba ptaki są bardzo podobne. U ptaków ubarwionych standardowo głowa z wierzchu szara, zaś pod dziobem biała. Dziób koloru jasno czerwonego. Od niego, aż po oko biegnie intensywnie czarny pasek. Intensywnie czarna pierś kontrastuje z białym brzuchem. Boki ciała również czarne z wyróżniającymi się białymi plamkami. Plecy i skrzydła szarobrunatne. Ogon czarny, zaś kuper odznacza się intensywnie szkarłatnym kolorem. Wokół oka różowawe obwódki. Oznaczenie płci bywa niejednokrotnie dość trudne, gdyż oba ptaki ubarwione są prawie identycznie. Mimo to wielu hodowców twierdzi, że samce mają większe głowy i bardziej czarne ogony. Samice za to posiadają nieco jaśniejsze, zabarwione na brązowo plamy wiodące od oka po dziób. Woskówka u samców jest nieco grubsza niż u samic, jednak możemy to zaobserwować tylko u ptaków w podobnym wieku. Dziób samic podczas sezonu lęgowego zmienia kolor na różowy, jednak zjawisko to można w pełni zaobserwować dopiero u starszych ptaków. Mimo tych wszystkich wskazówek i domysłów hodowców najlepszym sposobem odróżnienia płci u tego gatunku jest śpiew samców oraz ich tokowanie. Długość tego ptaka wynosi 12cm.

Przed zakupem: Przed zakupem na pewno warto zapoznać się z wszelkimi dostępnymi nam materiałami na temat tego gatunku. Dziś, w dobie Internetu jest o to znacznie łatwiej niż jeszcze kilka, kilkanaście lat temu. Pamiętajmy, że przeczytanie jednego artykułu, nawet najobszerniejszego nie dostarczy nam całkowitej, potrzebnej nam wiedzy do hodowli. Co prawda da nam to jakieś podwaliny do utrzymywania gatunku i zapewnienia mu przystępnych do życia warunków, jednak najważniejsza jest rozmowa z hodowcami zajmującymi się tym gatunkiem. Jest to teraz bardzo proste, gdyż można ich spotkać na niejednym forum internetowym, gdzie często z ogromną przyjemnością dzielą się tajnikami hodowli danego gatunku, poznawanymi przez wieloletnie obcowanie z nimi. Jest to tym bardziej ułatwione gdyż amadyny diamentowe to bardzo popularne ptaki i można je spotkać w klatkach bardzo wielu polskich hodowców. Ważne jest także zapoznanie się z chorobami jakie mogą dotykać dany gatunek. Przy zakupie cena powinna odgrywać nieco dalszą rolę niż jakość ptaka. Kupujmy tylko ptaki duże, zdrowe, pełne sił witalnych. Ptaki osowiałe, siedzące w jednym miejscu, nie poruszające się najprawdopodobniej są chore. Zwracajmy również uwagę na pazurki – czy nie są za długie, czy nie ma narośli na nogach ptaków, czy pióra ładnie przylegają do ciała. Zapytajmy się również hodowcy czym karmił swoje ptaki, aby nie zmieniać całkowicie ich diety, gdyż ptaki nie znając pokarmów nie będą ich pobierać i może to doprowadzić nawet do ich śmierci. Po zakupie ptaka warto przeprowadzić go przez cykl kwarantanny. Umieszczamy go w innym pomieszczeniu niż reszta ptaków. Zapewniamy mu spokój i ciepło i podajemy do wody levamisol 10% na odrobaczenie – lekarz weterynarii poda nam odpowiednia dawkę. Podajemy go przez tydzień, potem przerywamy na tydzień i znów w kolejnym tygodniu kuracje powtarzamy. W tym czasie nie należy podawać ptakom żadnych pokarmów miękkich, glukozy i miodu.

Utrzymanie: Amadyny diamentowe to na pewno jedne z prostych w hodowli gatunków. Nie mają tak wygórowanych wymagań jak niektóre astryldy afrykańskie. Są odporniejsze na zmianę temperatury i nawet mniej obeznana w hodowli ptaków osoba, jednak mająca o nich jakieś pojęcie powinna sobie z nimi poradzić. Jednak nie wolno zapominać, że są to żywe ptaki i w związku z tym może nas spotkać niejedna niespodzianka. Pamiętajmy, że każdy ptak jest inny i może mieć inne wymagania. Gatunek, który u jednego hodowcy nie sprawia najmniejszych kłopotów i bez problemu się rozmnaża, u drugiego mimo zapewnienia podobnych warunków nie chce odbywać lęgów czy wychowywać młodych. Czynników wpływających na to jest wiele, dlatego starajmy się zapewnić naszym pupilom jak najgodniejsze warunki. Najlepszym pomieszczeniem do utrzymywania amadyn diamentowych jest niewątpliwie woliera lub przestronna klatka. Błędem jest utrzymywanie tych ptaków w małych klatkach, gdyż maja skłonność do tycia, a w małym pomieszczeniu nie mają gdzie się wylatać i spalić nadmiar tłuszczu. W wolierach zewnętrznych mogą przebywać jedynie przez ciepłe miesiące roku czyli najlepiej od maja do września. Jeżeli decydujemy się na utrzymywanie tego gatunku w klatkach powinniśmy zapewnić im klatki długości przynajmniej 1m. Ptaki powinny mieć dużo miejsca do latania. Warto także zapewnić im w nich jakąś roślinność, a przy klatce zamontować żarówkę przy której będą się wygrzewać – nie powinna być zbyt mocna. Na spód klatki wysypujemy czysty, prażony piasek.  Żerdki powinny być różnej grubości i różnego kształtu. Nie montujmy żerdek plastikowych ani toczonych. Ptaki na takich żerdkach nie trenują łapek i mogą im się robić odgniaty. Specjalne żerdki z papierem ściernym, sprzedawane w większości sklepów zoologicznych również nie są najlepszym rozwiązaniem, którym niewątpliwie są naturalne patyki. Do jednej klatki nadaje się tylko jedna para amadyn. Hodowla stadna może znaleźć zastosowanie jedynie w przestronnych wolierach, choć wyniki lęgów nie zawsze są zadawalające. Ptaki te można przetrzymywać także z innymi gatunkami, gdyż są one spokojny, jedynie w czasie lęgów samiec może stawać się nieco agresywny. Można je utrzymywać z ptakami podobnej wielkości nieco większymi od nich jak np.: zeberki, ryżowce, kanarki, gołąbki diamentowe, amadyny ostrosterne, amadyny maskowe czy czereszki. Mogą także przebywać z przepiórkami chińskimi czy japońskmi. Hodowla wraz z mniejszymi ptakami (m. In. Astrydami afrykańskimi) nie jest polecana, mimo iż były udane próby ich wspólnego utrzymywania, jednak każdy ptak jest inny i nie wiadomo jak może zareagować. Nigdy nie utrzymujmy pojedynczych sztuk z innymi gatunkami, gdyż amadyny krzyżują się z blisko spokrewnionymi gatunkami, jak np. amadyny ostrosterne czy zeberki. W wolierze, w której przebywają amadyny diamentowe warto umieścić różnego rodzaju roślinki, a także gałązki iglaka, na których ptaki z pewnością będą chętnie przesiadywać i wydzióbywać igły. Można również na wiosnę zasiać nasiona prosa – gdy pojawia się kłody ptaki z przyjemności będą wyjadać nasiona w formie mlecznej.   

Żywienie: Żywienie amadyn diamentowych nie odbiega jakoś szczególnie od żywienia innych małych ptaków australijskich. W hodowlach karmimy je mieszanka różnego rodzaju gatunków prosa tj. prosa zielonego, senegalskiego czerwonego, senegalskiego żółtego, prosa srebrnego, kanaru, murzynka, prosa japońskiego, a także innych do których przyzwyczaimy nasze ptaki. Świetnym dodatkiem jest proso w kłosach, które możemy kupić u hodowców czy samemu posiać. Ich uprawa jest bardzo prosta i zwykle już we wrześniu cieszymy się pięknymi zbiorami. Jest to nie tylko ułatwienie w podawaniu pokarmu, lecz również świetna zabawa dla ptaków.  Można także podawać proso w fazie mlecznej. Nie wolno zapominać o podawaniu zieleniny, a przede wszystkim gwiazdnicy, którą możemy zdobyć prawie przez cały rok, rdestu ptasiego, krwawnika, mniszku lekarskiego, babki lancetowatej, szpinaku, cykorii czy koniczyny. W zimie warto posiać w doniczce trochę prosa. Już po kilku dniach nasze ptaki będą się cieszyć świeżą zieleniną. Warzywa i owoce są zjadane w różnej ilości, zależnie od przyzwyczajeń danego ptaka. Świetnym dodatkiem, szczególnie na czas lęgów są kiełki, również bardzo chętnie konsumowane przez amadyny diamentowe. Uwalniana z ziarna w ten sposób witamina E pobudza ptaki do lęgów. Pamiętajmy jednak, że same kiełki to zbyt mało na czas lęgów. Bardzo ważnym dodatkiem jest pokarm jajeczny. Można go przyrządzić samemu. Wystarczy ugotować na twardo kurze jajko, dodać trochę wyprażonych skorupek, bułki tartej, można dodać też marchwi i podać ptakom, jednak o wiele łatwiejsze i według wielu hodowców bardziej przystępne dla ptaków jest podawanie kupnych pokarmów jajecznych. Wystarczy zalać je wodą i podać ptakom. Jedno opakowanie starcza na dość długi czas i raczej nie odstrasza ceną. Produkcją tego typu pokarmów zajmują się m. in. firmy CEDE, Quiko, Deli Nature, Witte Molen, Orlux czy AllPet.  Warto od czasu do czas dodać do wody soku z cytryny, a co dwa lub trzy tygodnie miodu (odstanego z wodą jakiś czas) lub glukozy. Jest to świetne wzmocnienie dla ptaków. Dobrym dodatkiem są również soki, oczywiście nie słodzone i bez dodatków. Najlepiej wytwarzać je samemu. Bardzo fajnym udogodnieniem jest wyciąg z czosnku, który można kupić w większości sklepów zoologicznych, jak również coraz popularniejszy ocet jabłkowy. Coraz częściej, dla wielu hodowców nieodłącznym składnikiem, szczególnie podczas lęgów jest pokarm pochodzenia zwierzęcego. Drobnym ptakom podaje się: larwy mącznika młynarka, muchy owocówki, mszyce, małe świerszcze czy jaja mrówcze. Pokarm ten zawiera w sobie dużo białka i jest niekiedy niedoceniany przez hodowców. Nie zapominajmy również o sepii, którą z pewnością nasze ptaki będą z chęcią obgryzać, dzięki niej nasze ptaki będą miały zdrowe i mocne kości. Innymi dodatkami żywieniowymi o których warto pamiętać są: węgiel drzewny, suszona pokrzywa podawana do pokarmu jajecznego czy różne dodatki mineralne. Pamiętajmy, że pokarm jak i woda podawane ptakom powinny być zawsze świeże i codziennie zmieniane.      

Rozmnażanie: Amadyny diamentowe osiągają dojrzałość płciową już nawet w 6 miesiącu życia, jednak nie wolno ich w tym wieku dopuszczać do lęgów, ptaki są wtedy jeszcze stanowczo za młode i może dojść do licznych komplikacji. Najlepszym momentem na rozpoczęcie lęgów jest 12 miesiąc życia, jednak można z tym także poczekać dłużej. Możemy sami dobrać pary, jednak najlepszym rozwiązaniem będzie naturalny dobór ptaków w dużej grupie. Ptaki, które się same dobierają niejednokrotnie odbywają znacznie lepsze i wydajniejsze lęgi niż ptaki dobrane przez hodowców. Jeżeli zaczynamy lęgi jeszcze dość wcześnie, nie zapominajmy o przedłużeniu dnia świetlnego. Już jakiś czas wcześniej zacznijmy podawać bogatszy w białko pokarm. Zapewnijmy odpowiednią i ustabilizowana temperaturę oraz spokój. Budka lęgowa dla amadyn diamentowych powinna być większa niż dla innych, małych ptaków, gdyż ptaki kopulują w niej i potrzebują dużo miejsca. Jako materiał do budowy gniazda podajmy siano, trawy, mech, cienkie patyczki i włókno kokosowe. Ptaki same wybiorą to co będzie im najbardziej pasować. Gniazdo budują obydwa ptaki, jednak samiec skupia się przede wszystkim na znoszeniu materiału budulcowego. Początkowo używają grubszego materiału, a im bliżej końca zbierają cieńsze i delikatniejsze materiały. Toki u tego gatunku są naprawdę nadzwyczajne. Samiec trzymając źdźbło czy nawet kłos prosa w dziobie, schyla głowę, puszy piórka i wykonuje ukłony przed samiczką. Podczas zalotów samiec wykonuje piękną melodię. Jeśli samica jest gotowa do kopulacji podlatuje do samca i przykuca. Gdy już gniazdo zostanie ukończone samiczka składa 4-6 jajek, których okres inkubacji wynosi około 2 tygodnie i zależy od temperatury oraz wilgotności powietrza. Po około 3 tygodniach młode opuszczają gniazdo i jeszcze przez kilka tygodni są dokarmiane przez rodziców. Możemy je od nich odłączyć gdy mamy pewność, że same pobierają suchy pokarm. Należy uważać na obrączkowanie młodych, gdyż dorosłe mogą porzucić potomstwo. Należy to robić ostrożnie, aby nie spłoszyć ptaków. Nie dopuszczamy do więcej niż 3 lęgów w sezonie. Podczas odchowu młodych należy zapewnić rodzicom dużą ilość urozmaiconego pokarmu, bogatego w białko.

Przez wiele lat „hodowcy” podkładali jajka amadyn diamentowych pod mewki japońskie, gdyż amadyny, albo nie chciały siedzieć na jajkach, albo rozgrzebywały gniazda, albo nie chciały wychowywać młodych. Mewki japońskie to dobre mamki, dlatego bez problemowo wysiadywały jaja i odchowywały młode. Jednak takie młode były bezwartościowe, gdyż ciągnęło je później do mewek a nie do własnego gatunku i nigdy później nie przystępowały do lęgów. Dziś na szczęście hodowcy już tego nie stosują lub się do tego nie przyznają. Starajmy się nie popełniać tak głupich błędów.     

 Mutacje: W polskich hodowlach najpopularniejsze są ptaki o ubarwieniu sandrowym, jednak coraz częściej spotkać się można z ptakami beżowymi i oranżowymi (u ptaków tych kolor czerwony zmienia się w pomarańcz). Ostatnio coraz popularniejsze są ptaki srebrne, jak również srebrne pomarańczowodziobe. Występują też szeki z białymi plamkami na ciele. 

Opracował:

Mirosław Czyszczoń [mikser2002(at)wp.pl]