PIERZENIE KANARKÓW Dodane przez admin dnia 2008-10-28 14:15:00 a A

Pióra są tworami martwymi, zużywają się i dlatego też w pewnych odstępach czasu wypadają i odrastają na nowo.Pierzeniem określa  się proces wymiany piór u ptaka.Niekiedy pierzenie jest określane też mianem linienia.Pierzenie jest naturalnym objawem fizjologicznym u ptaków. Jest to szczególny okres w życiu każdego ptaka. W tym okresie ptak ma ograniczoną zdolność latania, jest rozdrażniony oraz szczególnie podatny na zachorowania i zarażenia pasożytami. Pierzące się w niewoli ptaki potrzebują dużo spokoju, wymagają specjalnej troski i urozmaiconego pożywienia.W okresie pierzenia kanarki są często apatyczne, osowiałe, nie śpiewają i ogólnie robią wrażenie cierpiących.Kanarki, podobnie jak większość ptaków, przechodzą dwukrotne pierzenie w ciągu roku:

• Małe pierzenie

Odbywa się na wiosnę (marzec-kwiecień).
Charakterystyczną cechą małego pierzenia jest zachowanie lotek (piór ze skrzydeł) i sterówek (piór z ogona) przy wymianie wszystkich innych piór. Małe pierzenie wiąże się ze zmianą wyrazistości ubarwienia.

• Duże pierzenie

Odbywa się latem lub jesienią (lipiec-wrzesień).
Jego charakterystyczną cechą jest całkowita wymiana upierzenia (łącznie z lotkami i sterówkami).
Duże pierzenie u kanarków trwa ponad 6 tygodni (zazwyczaj 6-9). Im starszy kanarek tym dłuższy jest proces wymiany jego piór. U starych ptaków proces wymiany piór trwa często przez wiele miesięcy.
Fazy pierzenia u kanarka:

• wypadanie drobnych piór na grzbiecie,
• wypadanie drobnych piór na brzuchu,
• wypadanie środkowych lotek i sterówek,
• wypadanie skrajnych lotek i sterówek.

U wszystkich ptaków śpiewających pióra na skrzydłach i ogonie wypadają  zawsze w ściśle określonej sekwencji. Najpierw wypadają pióra pokrywowe na grzbiecie, a potem na brzuchu ptaka. Następnie wypada lotka (sterówka) osadzona na środku. Począwszy od tego miejsca kolejne pióra wypadają w obu kierunkach ku nasadzie skrzydła i jego zakończeniu (w kierunkach ku obu skrajom ogona).
Oznaką bliskiego zakończenia procesu pierzenia są wyrastające na głowie kanarka pałki (pióra wyglądające jak cienkie igiełki).
Podczas pierzenia u zdrowych ptaków nie powstają żadne łysiny, a wszystkie lotki i sterówki zawsze wypadają symetrycznie po obu stronach ciała.
Duże pierzenie definitywnie kończy okres hodowlany. Samiczki przestają znosić jaja i karmić młode, a samczyki przerywają swój śpiew i nie są zdolne do zapładniania.Ciekawostką jest fakt, że pierwsze pierzenie młodych kanarków (zwane pierzeniem juwenalnym), przypada na czas dużego pierzenia, ale młode przechodzą je, zachowując pióra skrzydeł i ogona. Młode kanarki po pierwszym pierzeniu stają się bardzo podobne do swych rodziców i od innych dorosłych kanarków można je odróżnić jedynie po wyglądzie pokryw skrzydłowych.Dowiedziono również, że kanarki z lęgów zimowych i wczesnowiosennych wcześniej rozpoczynają pierzenie, pierzą się szybciej i krócej niż ptaki z lęgów późnowiosennych i letnich.Najlepiej jest, jeżeli podczas pierzenia kanarek pozostaje w tym samym miejscu, w którym pierzenie się zaczęło. Przebiega ono wtedy bez zakłóceń, a ptak po mniej więcej sześciu tygodniach uzyskuje nową szatę.Okres pierzenia się jest czasem zwiększonego zapotrzebowania na pokarm. Dzienne dawki jedzenia powinny zostać zwiększone o jedną trzecią w stosunku do dotychczasowych. W tym okresie szczególną uwagę w diecie kanarków należy zwrócić na poziom aminokwasów, które stanowią budulec wszystkich białek i są niezwykle ważne dla jakości piór. Duże ilości aminokwasów zawierają: nasiona w dojrzałości mlecznej, kiełki ziaren, ptasi rdest, gwiezdnica, szpinak, mniszek lekarski i nać marchwi.Czasami zdarza się sytuacja, że kanarki nie mogą rozpocząć procesu wymiany piór, albo początkowo normalnie przebiegający proces pierzenia zostaje nagle zatrzymany bez jakiejkolwiek wyraźnej przyczyny. Należy wtedy złapać takiego ptaka i wyrwać mu kilka lotek lub sterówek, co spowoduje normalny proces pierzenia. Zaburzenia w pierzeniu występują najczęściej u ptaków trzymanych pojedynczo, u których brak sezonu lęgowego powoduje zaburzenia hormonalne. Również niedobór jodu w organizmie ptaka może spowodować nieprawidłowości w procesie pierzenia. Zaburzenia te można usunąć przez podanie preparatów jodu (płyn Lugola lub jodyna) do wody pitnej.Na wymianę piór kanarki tracą dużo swoich tkankowych zapasów pokarmowych. W trakcie pierzenia ptaki tracą wiele energii i sił. Są osłabione i anemiczne. Groźna dla nich jest każda, nawet najmniejsza infekcja. Najsłabsze ptaki zwykle nie są w stanie przetrwać tego okresu. Pierzenie z reguły zbiera swoje żniwo w większych hodowlach.Pierzenie kanarków jest procesem sterowanym przez hormony wydzielane przez gruczoły dokrewne. U zdrowego ptaka dotychczasowe upierzenie jest stopniowo zastępowane nowym w taki sposób, aby ptak nie utracił zdolności lotu. W trakcie pierzenia kanarek ma zwiększone zapotrzebowanie energetyczne. W tym okresie spożywa więc większe ilości pokarmu. Niedożywienie w czasie pierzenia powoduje niedorozwój nowych piór i nienormalne ich zabarwienie.Pióra kanarka są ukrwione tylko czasowo, w okresie ich wzrostu. Potem staja się martwe. Wszelkie zmiany w piórach zachodzą więc tylko w czasie ich wzrostu i pozostają niezmienione do następnego pierzenia.Czynniki wpływające na przebieg pierzenia:

• cechy genetyczne,
• warunki utrzymania,
• żywienie.

Czynniki ułatwiające proces pierzenia u kanarków:

• Zapewnienie minimalnej temperatury otoczenia na poziomie 14oC,
• Zwiększenie nasłonecznienia
• Dostęp świeżego powietrza
• Wzrost wilgotności powietrza
• rozwieszenie mokrych ręczników w pobliżu klatki,
• zastosowanie nawilżacza,
• wytworzenie pary wodnej w pomieszczeniu z kanarkiem (np. przez gotowanie wody)
• Zapewnienie ciepłych kąpieli (woda o temperaturze 40-45oC)
• Odpowiednia dieta
• w mieszance ziaren zwiększamy udział murzynka,
• podajemy siemię lniane w postaci ziaren i naparu,
• sporadycznie podajemy kilka ziaren słonecznika,
• podajemy trochę orzechów,
• podawanie mieszanki jajecznej co drugi dzień,
• do mieszanki jajecznej podajemy parę kropel oliwy, oleju lnianego lub sojowego,
• podajemy zwiększone ilości surowego ogórka,
• podawanie kiełków sałaty,
• podajemy preparaty witaminowe,
• podawanie mielonego prosa,
• podawanie pokarmu zielonego,
• pokarm bogaty w aminokwasy (nasiona w dojrzałości mlecznej, kiełki nasion, rdest ptasi, gwiezdnica, szpinak, mniszek, liście marchwi, kawałki jabłka lub banana),
• podawanie specjalnej soli odżywczej,
• dodawanie płynu Lugola lub jodyny do wody pitnej (3 razy w tygodniu po 1 kropli na poidełko) w okresie poprzedzającym pierzenie lub gdy zauważymy łysienie ptaków z tyłu głowy,
• podawanie skoncentrowanych barwników zapewniających większą intensywność upierzenia

Barwniki można podawać kanarkom ściśle według zaleceń producentów lub lekarza weterynarii, gdyż ich przedawkowanie powoduje uszkodzenia wątroby.

• zwiększenie ilości wapna i składników mineralnych w pożywieniu.
• Ochrona przed przeciągami.
• Zwiększona higiena w klatkach.
• Ograniczenie kontaktu z ptakiem do niezbędnego minimum.

Proces pierzenia odbywa się w ten sposób, że najpierw wytwarzają się w głębi skóry zawiązki nowych piór, które wyrastając na zewnątrz wypychają stare pióra. Odbywa się to stopniowo, przez dłuższy okres czasu, dzięki temu ptak nigdy nie jest całkowicie pozbawiony piór.Pierzenie ptaków jest procesem naturalnym, ponieważ wciągu roku pióra niszczą się i zużywają. Również ptaki przebywające na wolności przechodzą proces pierzenia.Proces pierzenia i jego stymulacja do dziś nie zostały szczegółowo zbadane. Wiadomo jedynie, że nowe pióra powstają w pęcherzykach piórowych. Pęcherzyk piórowy jest strukturą zbudowana z kilkuwarstwowej tkanki, wytwarzającej poszczególne składniki pióra. Podczas pierzenia pęcherzyki piórowe są stymulowane do tworzenia nowych piór. Nowe pióra wypychają dotychczas istniejące, które w końcu wypadają i z czasem są zastępowane przez nowe upierzenie.Czynniki wpływające na rozpoczęcie procesu pierzenia:

• uwarunkowania hormonalne (hormon gruczołu tarczycowego, hormony gruczołów dokrewnych i hormony gruczołów płciowych),
• fotoperiodyzm (uwarunkowania sezonowe),
• żywienie,
• uwarunkowania genetyczne,
• czynniki klimatyczne,
• czynniki lokalne (stan zdrowia).

Pierzenie kanarków kolorowych
Barwy upierzenia niektórych kanarków są zależne od diety. Rasy żółte i czerwone wymagają w czasie pierzenia dodatku naturalnych lub syntetycznych kartenoidów, które nadają ich upierzeniu intensywniejszą barwę. Karmienie ptaków z dodatkami sztucznych barwników należy rozpocząć przed pierzeniem i kontynuować przez cały okres wymiany piór.Barwniki
W sprzedaży znajduje się szereg preparatów barwnikowych, których stosowanie zapobiega stopniowemu odbarwieniu piór. Żywienie ptaków pokarmami z dodatkiem barwników odkryto przypadkowo na początki XX stulecia, kiedy to pewien hodowca kanarków podawał im paprykę. Spowodowało to intensywniejsze zabarwienie piór, wzmagające się po pierzeniu. Inne pokarmy zawierające karoten, wywołują podobny efekt. Wielu hodowców używa syntetycznych barwników stosowanych w pokarmach lub jako dodatek do wody. Podawanie pokarmów zawierających dodatkowe barwniki należy rozpocząć jeszcze przed pierzeniem, aby barwnik mógł wniknąć do rosnących piór. Spożyty z pokarmem barwnik wraz z krwią dociera do rosnących piór (kiedy pałki piór są jeszcze ukrwione), gdzie jest odkładany. Gdy pióro jest już rozwinięte nie wchłania już barwnika. Niektórzy hodowcy podają barwniki raz w tygodniu przez cały rok, co ma zapewnić wyrastanie intensywnie zabarwionych piór, gdyby jakieś zostały stracone i musiały odrosnąć. Nie wolno jednocześnie podawać kilku barwników, gdyż wywoła to głębokie niedobory wszystkich witamin rozpuszczanych w tłuszczach. Kanarkom najlepiej podawać barwniki rozpuszczone w wodzie. Najpierw rozpuszczamy barwnik w małej ilości gorącej wody, a następnie rozcieńczamy zimną. Barwnik może wytrącać się z wody w formie osadu. Jeżeli używamy automatycznych poideł, to 2-3 razy dziennie należy je odwracać, aby zamieszać osady barwnika. Jako czerwonego barwnika używa się canthaxantyny lub jej pochodnych. Żółty barwnik jest prowitaminą A spotykaną w owocach cytrusowych. W ostatnich latach również hodowcy norwików, lizardów i kanarków rasy Yorkshire stosują syntetyczne barwniki dla uzyskania właściwego pomarańczowego odcienia żółtej barwy tych ptaków. Bez barwników ten efekt jest trudny do uzyskania i często utrzymuje się jedynie brązowy nalot na czystych barwach upierzenia. Barwniki podawane z wodą łatwo jest przedawkować. Jednorazowe przedawkowanie nie ma wpływu na zdrowie ptaków, chociaż ich kał staje się czerwony, a upierzenie brązowe. Przy następnym pierzeniu barwy upierzenia wrócą do naturalnych kolorów. Jeżeli dokarmianie barwnikami rozpoczniemy zbyt późno, to pokrywy skrzydłowe i część piór piersi będzie bledsza niż reszta upierzenia. Czasem efekty dokarmiania kanarków barwnikami bywają zaskakujące np. szary ptak po prawidłowo prowadzonym karmieniu dodatkami barwnika podczas pierzenia może odzyskać naturalne barwy.W warunkach domowych niektóre kanarki mogą pierzyć się cały czas z okresami nasilenia niezależnie od warunków jakie im stworzymy.Czynniki powodujące zaburzenia w pierzeniu:

• delikatne, nienaturalne upierzenie niektórych ras kanarków,
• miękkie upierzenie, powodujące, że młode pióra nie wyrastają ze skóry, ale zwijają się w kłębki pod skórą, stopniowo powiększając się po każdym pierzeniu (dotyczy to zwykle lotek i sterówek),
• błędy żywieniowe (brak witamin i mikroelementów, nadmiar rzepiku w pożywieniu, brak składników odżywczych pochodzenia zwierzęcego, zmiana karmy),
• niedomagania fizjologiczne,
• zaburzenia hormonalne podczas pierzenia, zachodzące zwykle u trzymanych pojedynczo samic,
• przeciążenie lęgami,
• przeciągi,
• niska lub wysoka temperatura otoczenia,
• mała wilgotność powietrza lub pozbawienie ptaka możliwości codziennych kąpieli,
• zbyt mało światła słonecznego,
• niedobór jodu,
• brak witamin,
• schorzenia grzybicze,
• wzmożona wrażliwość nerwowa,
• skrajne wyczerpanie nerwowe wskutek stałego występowania drażniących bodźców,
• czynniki dziedziczne,
• złe urządzenie wnętrza klatki (brak możliwości fruwania),
• przepełnienie klatki ptakami,
• infekcje wirusowe lub bakteryjne,
• podeszły wiek,
• otyłość,
• brak kontaktu z innymi osobnikami własnego gatunku,
• zatrucie metalem (np. zatrucie cynkiem spowodowane obdziobywaniem prętów klatki),
• alergia,
• choroby skóry,
• niedożywienie,
• stres,
• brak możliwości fruwania (mała klatka),
• niekiedy zdarza się, że narów wyrywania piór może wystąpić w całym stadzie hodowlanym, tworząc coś w rodzaju choroby zakaźnej.

Ptaki trzymane w domu zawsze będą miały kłopoty z pierzeniem. Ptaki takie wymagają bogatszej diety, słońca, deszczu i dużej przestrzeni.

Roman Wężykowski
91-845 Łódź
email: wezykowski(at)interia.pl
GG 9324646,
tel. (042) 655-37-64,
strona: www.kanarki.eu